Valedictorian speech.

Goedenavond allemaal,

Wat een bijzonder moment om hier te staan. Toen ik aan deze master begon, had ik vooral één ding: weten hoe ik bedrijven kan helpen om een doorstart te maken. Tenminste.. dat was wat ik dacht dat deze opleiding deed. Wat ik toen nog niet wist, is dat deze zoektocht, want zo noem ik het afgelopen jaar, was dat het niet alleen over de wereld om mij heen zou gaan, maar ook over mezelf.

Het afgelopen jaar was intens. Er waren momenten dat ik dacht: waar ben ik aan begonnen? – toen we worstelden met wicked problems of toen ik voor de zoveelste keer mijn causal loop diagram moest aanpassen. Maar er waren ook hoogtepunten: gesprekken die ineens alles op hun plek lieten vallen, de aha-momenten tijdens de colleges, en de energie van samenwerken in een groep die allemaal hetzelfde doel hebben: een verschil maken.

Wat mij het meest is bijgebleven, is hoe persoonlijk economische transformatie eigenlijk is. Het gaat niet alleen over beleid, onderwijs of duurzaamheid. Het gaat over mensen. Over hoe we elkaar zien, hoe we ruimte maken voor stemmen die te weinig worden gehoord. Ik ontdekte dat mijn eigen achtergrond en ervaringen juist mijn kracht zijn om anderen te verbinden en nieuwe perspectieven binnen te brengen.

En ik denk dat veel van ons dat herkennen. We kwamen hier niet alleen om kennis te vergaren, maar om betekenis te geven. Om te leren anders te kijken. Om niet weg te lopen voor complexiteit, maar om er middenin te gaan staan en te zeggen: dit kan beter, en wij gaan daar iets aan doen.

Vandaag vieren we dat we dit traject hebben afgerond. Dat we ondanks de uitdagingen zijn doorgegaan. En dat we de manier van denken die we hier hebben ontwikkeld, meenemen naar wat we hierna gaan doen. We zijn systeemdenkers geworden. Bruggenbouwers. Mensen die verandering in gang zetten, ook als dat spannend is.

Voor de toekomst wens ik ons allemaal toe dat we die nieuwsgierigheid vasthouden. Dat we blijven samenwerken, blijven luisteren en blijven experimenteren. Dat we de verandering die we hier in onszelf hebben doorgemaakt, meenemen naar buiten – in onze projecten, bedrijven en wijken.

Ik wil graag afsluiten met deze laatste woorden:

Wij, de studenten van gisteren, zijn de changemakers van vandaag.

Bedankt.

Good evening, everyone,

What a special moment to be standing here. When I started this master’s, I mainly wanted one thing: to learn how to help companies make a fresh start. At least… that’s what I thought this programme was about. What I didn’t know yet was that this search — because that is what I call this past year — would not only be about the world around me, but also about myself.

This past year was intense. There were moments when I thought: what have I got myself into? — when we were wrestling with wicked problems, or when I had to rework my causal loop diagram for the umpteenth time. But there were highlights too: conversations that suddenly made everything fall into place, the aha moments during lectures, and the energy of working in a group that shares one goal: making a difference.

What stayed with me most is how personal economic transformation really is. It isn’t only about policy, education or sustainability. It’s about people. About how we see each other, and how we make room for voices that are heard too little. I discovered that my own background and experiences are exactly my strength for connecting others and bringing in new perspectives.

And I think many of us recognise that. We didn’t come here only to gain knowledge, but to create meaning. To learn to look differently. Not to run away from complexity, but to stand right in the middle of it and say: this can be better, and we are going to do something about it.

Today we celebrate finishing this journey. That we kept going despite the challenges. And that we take the way of thinking we developed here with us into whatever comes next. We have become systems thinkers. Bridge builders. People who set change in motion, even when that’s scary.

For the future, I wish us all that we hold on to that curiosity. That we keep working together, keep listening and keep experimenting. That we carry the change we went through here, inside ourselves, out into the world — into our projects, our organisations and our neighbourhoods.

I would like to close with these final words:

We, the students of yesterday, are the changemakers of today.

Thank you.